ಭಾರತ–ಸೀಶೆಲ್ಸ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸೀಶೆಲ್ಸ್ (Seychelles) ನಡುವಿನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ (Fisheries) ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ (Blue Economy) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ Sustainable Utilisation, ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒತ್ತು ನೀಡಿವೆ.

Blue Economy ಎಂದರೆ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ Marine Ecosystem ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. Fisheries, Aquaculture, Marine Transport, Port Development, Coastal Tourism, Offshore Renewable Energy ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು Blue Economyಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಸೀಶೆಲ್ಸ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ Victoria. ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಅದರ Strategic Location ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸೀಶೆಲ್ಸ್ ನಡುವೆ Maritime Security, ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, Fish Processing, Cold-Chain Infrastructure, Value Addition, Skill Development ಮತ್ತು Aquaculture ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವು ಮೀನುಗಾರರ ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ Illegal, Unreported and Unregulated Fishing (IUU Fishing) ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಶೆಲ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಹಕಾರವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. **Indian Ocean Region (IOR)**ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸಾಗರ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ SAGAR – Security and Growth for All in the Region ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

Seychelles – Capital: Victoria | Region: Indian Ocean | ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: Fisheries & Blue Economy | ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು: IOR, Maritime Security, IUU Fishing, Aquaculture, SAGAR.

ಈ ವಿಷಯವು UPSC, KAS, PSI, PDO, FDA/SDA ಹಾಗೂ ಇತರ Competitive Examinationsಗಳಿಗೆ International Relations, Geography, Economy ಮತ್ತು Environment ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.