ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ 5.0 (Swachh Sagar, Surakshit Sagar 5.0)

ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ (SSSS) 5.0 ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ರಿಂದ 19ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, International Coastal Cleanup Day ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾರೋಪಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Earth Sciences – MoES) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC), ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (Indian Coast Guard), NSS, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ (Marine Pollution) ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಕರಾವಳಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ (Coastal Biodiversity) ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು.
• Blue Economy ಮತ್ತು Sustainable Development Goals (SDGs) ಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು.
• ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು Jan Bhagidari (ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

UPSC/KPSC Prelims ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:

ಆರಂಭ: 2022

ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: Ministry of Earth Sciences

ವಿಷಯ: Marine Litter Management & Coastal Conservation

ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ: Environment, Oceanography, Climate Change