‘ನಿಪುಣ್’ ಡೈವಿಂಗ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ವೆಸೆಲ್: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಆಳಸಮುದ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲ

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ‘ನಿಪುಣ್’ (Nipun) ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಸ್ವದೇಶಿ Nistar-class Diving Support Vessel (DSV) ಅನ್ನು ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಿದೆ. ಇದನ್ನು Hindustan Shipyard Limited (HSL), Visakhapatnam ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಆಳಸಮುದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನೀರಿನಡಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಶೇಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಈ ನೌಕೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ Operational Readiness ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ Defence Indigenisationಗೂ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Diving Support Vessel ಎಂದರೇನು?

Diving Support Vessel ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಡೈವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ನೌಕೆಯಾಗಿದೆ. Deep-Sea Diving, Underwater Inspection, Salvage Operations, Search and Rescue ಹಾಗೂ ನೀರಿನಡಿಯ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೌಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರತೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶೇಷ Diving Systems ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Submarine Rescueನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ

ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದಾಗ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ Diving Support Vessels Submarine Rescue Operationsಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಡಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವ Salvage Operationsಗೂ ಇವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಸ್ವದೇಶೀಕರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ

‘ನಿಪುಣ್’ ಅನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ Hindustan Shipyard Limited ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು Aatmanirbhar Bharat, Make in India ಮತ್ತು Defence Indigenisation ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ವಿದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಮದು ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ವಿಶಾಲ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. **Indian Ocean Region (IOR)**ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ Deep-Sea Operations ಮತ್ತು Submarine Rescue ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

Nipun – Nistar-class | Type – Diving Support Vessel | Builder – Hindustan Shipyard Limited, Visakhapatnam | Force – Indian Navy | ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು – Deep-Sea Diving, Underwater Intervention, Salvage ಮತ್ತು Submarine Rescue | ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ – Defence Indigenisation.

ಈ ವಿಷಯವು UPSC, KAS, NDA, CDS, AFCAT, PSI ಹಾಗೂ ಇತರ Competitive Examinationsಗಳಿಗೆ Defence Current Affairs ಮತ್ತು Maritime Security ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.