ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಭಾರತದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು

ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದದ ಪತ್ತೆ

ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿವೆ. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದದ ಪತ್ತೆಯು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ‘ಕಾರ್ಬನ್ ಪಾಠಶಾಲೆ’ ರೈತರನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

CSIR–Institute of Himalayan Bioresource Technology ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಶೋಧಕರು ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 4,086 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ Doronicum sanctum ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. Asteraceae ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಸಸ್ಯವು ಹಳದಿ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚುಮಿ ಗ್ಯಾಟ್ಸೆ ಪವಿತ್ರ ಜಲಪಾತಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಇದಕ್ಕೆ ‘sanctum’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ Doronicum ಕುಲದ ಸಸ್ಯವೊಂದರ ಮೊದಲ ದಾಖಲೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಪತ್ತೆಯು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಅಪಾರವಾದ, ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಗೊಳ್ಳದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿಯ ತರಬೇತಿ

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಗೋವಾದ ICAR–CCARI ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೈತರಿಗಾಗಿ ‘Carbon Pathshala: Voluntary Carbon Market for Farmers’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಯೋಚಾರ್ ಕುರಿತು ರೈತರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಬಯೋಚಾರ್ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಈ ಎರಡೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.