ಮೋದಿ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ ಭೇಟಿ, 26ನೇ SCO ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ತಾಶ್ಕೆಂಟ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29–30ರಂದು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶವ್ಕತ್ ಮಿರ್ಜಿಯೊಯೆವ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಭೇಟಿ, ಮೋದಿ ಅವರ ನಾಲ್ಕನೇ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ ಭೇಟಿ ಆಗಿದೆ. ತಾಶ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಇಂಧನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ Viksit Bharat 2047 ಮತ್ತು Uzbekistan–2030 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿ ಅವರು ತಾಶ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತಾಶ್ಕೆಂಟ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ತಾಶ್ಕೆಂಟ್ ಘೋಷಣೆ – 1966

1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1966ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ತಾಶ್ಕೆಂಟ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಯೂಬ್ ಖಾನ್ ಈ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇನೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನದ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು.

ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, 1966ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ತಾಶ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ತಾಶ್ಕೆಂಟ್ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ.

26ನೇ SCO ಶೃಂಗಸಭೆ

ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ಮೋದಿ ಅವರು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನದ ಬಿಷ್ಕೆಕ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ 26ನೇ Shanghai Cooperation Organisation (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. SCO ಸ್ಥಾಪನೆಯ 25ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು Security, Connectivity ಮತ್ತು Opportunity ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ: SCO–2001; ಭಾರತ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ–2017; ತಾಶ್ಕೆಂಟ್ ಘೋಷಣೆ–10 ಜನವರಿ 1966; RATS, INSTC, Chabahar Port ಮತ್ತು India–Central Asia relations.