ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ: ‘ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಗ್ಲೇಶಿಯರ್’ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯ

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲೇಕೆ?

2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ನೇಪಾಳದ ರಸುವಾ (Rasuwa) ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಭಾರೀ ಜೀವಹಾನಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರವಾಹವು ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ–ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭೂಕಂಪ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ Glacial Lake Outburst Flood (GLOF) ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಮನದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಕುಸಿದು ಉಂಟಾದ ice-rock avalanche ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಗ್ಲೇಶಿಯರ್ ಎಂದರೇನು?

Hanging Glacier ಎಂದರೆ ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರು ಅಥವಾ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಹಿಮನದಿ. ಇದು ಕಣಿವೆಯ ತಳಭಾಗದವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯದೇ, ಎತ್ತರದ ಕಡೆಯಿಂದ “ತೂಗುತಿರುವ”ಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆ, ಬಿರುಕುಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು permafrost thawing ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂತಹ ಹಿಮನದಿಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ನೇಪಾಳ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಮನದಿಯ ಭಾಗವು ಸುಮಾರು 1.2 ಕಿ.ಮೀ. ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಕುಸಿದ ಹಿಮ, ಬಂಡೆ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳು ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದು ಒಡೆದಾಗ ಅತಿವೇಗದ debris-laden flood ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು.

GLOF ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

GLOF (Glacial Lake Outburst Flood)**ನಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದ ನೀರನ್ನು ತಡೆದಿರುವ moraine ಅಥವಾ ice dam ಒಡೆದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ rock-ice avalanche-induced flash floodನಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತ ನದಿಯನ್ನು ತಡೆದು ನಂತರ ಆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ ಒಡೆಯುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಿಮಾಲಯದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ GLOF ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಪರ್ಕ

ಹಿಂದೂಕುಶ್–ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನವು ಹಿಮನದಿಗಳ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ permafrost ಅನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ glacier collapse, rock avalanche, landslide, GLOF ಮತ್ತು debris flowಗಳಂತಹ cascading hazards ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಹಲವಾರು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ಘಟಕಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಭಾರತವು ನೇಪಾಳದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 963.4 MW ವಿದ್ಯುತ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು Grid India ದತ್ತಾಂಶ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ:

Hanging Glacier – GLOF – Moraine Dam – Permafrost – Rock-Ice Avalanche – Debris Flow – Bhote Koshi–Trishuli – Rasuwa – Himalayan Cryosphere – Transboundary Disaster Management ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಘಟನೆ 2021 Chamoli ಮತ್ತು 2023 Sikkim GLOF ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ Geography–Environment ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.