ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ

ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ವಿಷಯ

“ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು: ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜೈವಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ.”

• ಜಂಟಿ ಆಯೋಜಕರು
• ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (IBCA)
• ಏಷ್ಯನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ADB)
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA)
• ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC)

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭೂತಾನ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಹುಲಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸುವ ಬದಲು, ಅದು ಬದುಕುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಉಳಿವು ಅರಣ್ಯಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ನದಿಗಳು, ಬೇಟೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗಳು:

• ನೀರು ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
• ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯ

IBCA–ADB ಒಪ್ಪಂದ

ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ IBCA ಮತ್ತು ADB ನಡುವೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದು ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ADBಯು ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳಿರುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು, ಭಾರತದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಹಣಕಾಸು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾತ್ರ

ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಯಿತು. ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮಹತ್ವ

ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಕೆಳಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:

ಪ್ರಭೇದ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ → ಭೂದೃಶ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ → ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ → ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯ

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು SDG–13: ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ, SDG–15: ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವ ಮತ್ತು SDG–8: ಯೋಗ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಸಮಾರೋಪ: ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಸುಸ್ಥಿರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

KPSC ಮಾದರಿಯ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದವು?

1. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (IBCA)

2. ಏಷ್ಯನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ADB)

3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA)

4. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC)

ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ:

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
B) 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
C) 2, 3 ಮತ್ತು 4 ಮಾತ್ರ
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ

2. ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:

1. ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

2. IBCA ಮತ್ತು ADB ನಡುವೆ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

3. ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.

ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ