RBIಯ ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ VRRR ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 30 ದಿನಗಳ Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ಹರಾಜನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ liquidity ಸುಮಾರು ₹10.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ Early Redemption Option ಕೂಡ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

Repo Rate: ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ securitiesಗಳನ್ನು ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟು RBIಯಿಂದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಹಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪಾವತಿಸುವ ಬಡ್ಡಿದರ. Repo ಮೂಲಕ banking systemಗೆ liquidity ಸೇರುತ್ತದೆ.

Reverse Repo: RBI ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ liquidity ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

VRRR: ಇದು auction-based liquidity absorption mechanism. ಇಲ್ಲಿ RBI ಒಂದು fixed rate ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಡ್ಡಿದರ bidಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.

Liquidity Adjustment Facility (LAF): RBIಯ short-term liquidity management framework ಆಗಿದ್ದು, banking systemನಲ್ಲಿ liquidityಯನ್ನು inject ಅಥವಾ absorb ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

CRR: ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ **Net Demand and Time Liabilities (NDTL)**ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು cash ರೂಪದಲ್ಲಿ RBI ಬಳಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು. CRR ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Open Market Operations (OMO): RBI ಸರ್ಕಾರಿ securitiesಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ liquidity ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ liquidity ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Forex Swap: RBI foreign currency ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿ, ನಿಗದಿತ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು reverse ಮಾಡುತ್ತದೆ. Sell/Buy Swap ರೂಪಾಯಿ liquidity ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಟ್ರಿಕ್: “Reverse Repo Rate” ಮತ್ತು Standing Deposit Facility (SDF) ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. 2022ರಿಂದ SDF, LAF corridorನ floor ಆಗಿದ್ದು, collateral ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ excess funds ಅನ್ನು RBI absorb ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ MSF LAF corridorನ upper ceiling ಆಗಿದ್ದು, ತುರ್ತು overnight liquidity ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ Repo = liquidity injection, ಆದರೆ VRRR, CRR hike, OMO sale ಮತ್ತು Forex Sell/Buy Swap = liquidity absorption ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.